تهاجم به بافت و تمایل به بافت

تهاجم به بافت و تمایل به بافت :
بیشتر ویروس های پاتوژن از طریق رشد در پوست یا مخاط ناحیه ورود ، بیماری ایجاد میکنند ، ولی بعضی از پاتوژن ها از محل ورود به بافت عمیقی تر میروند .
ویروس ها میتوانند از طریق اعصاب (ویروس هاری) یا پلاسما (پیکورنا ویروس) یا در داخل سلول های خونی مهاجر (ویروس پولیومیلیت ویروس اپشتین بار وبسیاری دیگر) انتشار یابند .
ژنهای اختصاصی ویروس ها چگونگی و محل انتشار ویروس ها را معین میکنند .باکتریها ممکن است از طریق جذب داخلی سلولی توسط سلول های اپی تلیال و یا گذشتن از اتصالات سلول های اپی تلیال و یا نفوذ از طریق سطوح برهنه اپی تلیالی به لایه های عمیقی تر بافت مخاطی حمله ور شوند.
برای سوش های ویرولان شیگلا و اشرشیا کولی مهاجم ، پروتئین های غشاء خارجی برای تهاجم به سلولهای اپی تلیال و تکثیر باکتریها بسیار مهم است .
گونه های نیسریا و هموفیلوس پیش از پخش به داخل عروق خونی از طریق مکانیسم های کمتر شناخته شده به سلولهای مخاطی حمله ور میشوند .
استا فیلوکوک ها و استر پتوکوک ها آنزیم های متنوع خارج سلولی از قبیل هیالو رونیداز ، لیپاز، نوکلئاز و همولیزین تولید میکنند که احتمالا در شکستن ساختارهای سلولی و ماتریکس مهم بوده باعث دسترسی باکتری به بافت های عمقی تر و جریان خون میشوند .
اغلب میتوانند از طریق مخاط بداخل خون رفته و تحت شرایطی که دفاع میزبان ضعیف باشد ، باکتریمی ایجاد کنند .
یرسینیا انتروکولیتیکا میتواند از طریق فعالیت های پروتئین تهاجمی به مخاط حمله ور شو.
بعضی از باکتریها مثلا بروسلا میتوانند توسط سلول های فاگوسیتی (مثلا PMN ها که آنها را می بلعند و نمیتوانند از بین ببرند از یک ناحیه مخاطی به مناطق دورتر بروند.
پاتوژن های قارچی تقریبا همیشه از نقص ایمنی میزبان استفاده کرده و از طریق خون انتشار یافته به بافت های عمقی میروند .اپیدمی AIDS این اصل را بخوبی به تصویر میکشد .
نقص ایمنی موجود دربسیاری از بیماران آلوده به HIV باعث ایجاد بیماریهای قارچی کشنده در ریه ، خون ومغز میشود .غیر از کپسول کریپتوکوکوس نئوفرمنس ، آنتی ژن ها اختصاصی قارچ ها که هنگام تهاجم بافتی در گیر میشوند بخوبی شناخته نشده اند .
پاتوژن های قارچی و پروتوزوئری (مثل انواع سوش های پلاسمودیوم و آنتا موبا هیستولیتیکا )هردو برای انتشار درون بدن میزبان دستخوش تغییرات مورفولوژیک میشوند .
انگل های مالاریا به شکل مروزوئیت در سلول های کبد رشد میکنند و برای تهاجم به اریتروسیت ها ، به درون خون آزاد شده و سپس به تروفوزئیت تبدیل میشوند .آنتاموبا هیستولیتیکا هم به صورت کیست وهم به صورت تروفوزوئیت در مجرای روده یافت میشود و از آن طریق به بدن میزبان وارد میشود اما تنها به شکل تروفوزوئیت میتواند به طور سیستمیک پخش شده وایجاد آبسه آمیبی کبد کند .
سایر پاتوژن های پروتوزوئری نظیر توکسوپلاسما گوندی ، ژیاردیا لامبلیا و کر یپتو سپورید یوم نیز پس از عفونت اولیه تحت تأثیر تغییرات مورفولوژیک شدیدی قرار میگیرند تا به سایر بافت ها انتشار یابند.
تمایل بافتی :
تمایل بعضی از میکروب ها نسبت به ایجاد بیماری از طریق آلوده کردن بافت های اختصاصی از اولین روزهای علم باکتریو لوژی شناخته شده بود با وجود این اساس مولکولی این تمایل برای ویروس ها بهتر از سایر عوامل عفونی مشخص شده است
واکنش اختصاصی بین گیرنده و لیگاند به وضوح توانایی ویروس ها را در ورود به سلول های بافتی و مختل کردن عملکرد طبیعی بافت توجیه میکند، ولی وجود یک گیرنده برای ویروس ها را در ورود به سلول های بافتی و مختل کردن عملکرد طبیعی بافت توجیه میکند ، ولب وجود یک گیرنده برای ویروس در بافت هدف به تنهایی برای تمایل بافتی کافی نیست ،عوامل درون سلول ، راه ورود ویروس ، میزان توانایی ویروس برای ورود به سلول ، عناصر ژنتیکی ویروسی که بیان ژن ها را تنظیم میکنند و مسیرهای انتشار ویروس در بافت جملگی برتمایل بافتی تأثیر میگذارند .
بعصی از ژنهای ویروسی در سلول های اختصاصی هدف خیلی بهتر روتویسی میشوند مثل ژنهای هپاتیت B در سلول های کبدی و ژنهای ویروس اپشتین بار درلنفوسیت های B راه ورود ویروس پولیومیلیت نوروتروپیسم ان را معین میکند هر‌چند که پایه مولکولی این فرآیند مشخص نشده است .
در مقایسه با تمایل بافتی ویروس ها، تمایل بافتی در مورد عفونت های باکتریایی و قارچی هنوز به روشنی مشخص نشده ، اما مطالعات روی گونه های نایسریا بینشی را فراهم کرده است .
هردو نایسریا گنوره که در دستگاه تناسلی انسان کلونیزه میشود و ایجاد عفونت میکند و نایسریا مننژیتیدیس که اساسا در اوروفارنکس انسان کلونیزه میشود وبه مغز گسترش می یابد ، پیلی نوع ۴ Tfp که واسطهٔ اتصال به بافت های میزبان است را تولید میکنند .
در مورد نایسریا گنوره، Tfp به مولکول چسبندهٔ حاوی گلوکزآمین _ گالا کتوز روی سطح سلول های گردن رحم و پیشابراه متصل میشود ودر نایسریا مننژیتیدیس، Tfp به سلول های پردهٔ مننژ در انسان متصل میشود تا از سد خونی مغزی بگذرد .
نیسریا مننژیتیدیس یک کپسول پلی یاکاریدی دارد،در حالی که نیسریا گنوره فاقد آن است با وجود این هیچ نشانه ای دال بر اینکه این خصوصیت در تمایل بافتی متفاوت این دو سوش باکتریایی نقشی ایفا کند وجود ندارد.
نیسریا گنوره میتواند از سیتیدین مونو فسفات N_ استیل نور آمینیک اسید بافت میزبان استفاده کند تا به زنجیره کناریO لیپواولیگو ساکارید (LOS) وN_ استیل نورا مینیک (اسید سیالیک ) اسید بیفزاید و بنظر میرسد که این تغییرات ارگانیسم را در مقابل دفاع میزبان مقاوم نماید.
لاکتات که میزان فراوانی در سطوح مخاطی دستگاه تناسلی وجود دارد، سیالیلاسیون را در LOS گنوکوک تحریک میکند.
باکتریهایی که شبکه های اسید سیالیک در کپسول خود دارند مانند نیسریامننژیتیدیس ، اشرشیا کولی K_۱ واسترپتوکوک های گروه B تمایلی به ایجاد مننژیت دارند ولی این قانون کلی دارای استثناهایی نیز هست .
برای مثال تمام سوتیپ های استرپتوکوک های گروه B در کپسول خود دارای اسید سالیک هستند ولی فقط سروتیپ III عامل ایجاد بیشتر مننژیت های استرپتوکوکی B است .
به علاوه ، هموفیلوس آنفلوانزا و استر پتوکوک پنومونیه هردو میتوانند براحتی مننژیت ایجاد کنند ولی هیچیک دارای اسید سالیک در کپسول خود نیستند.