شوک
سالانه بیش از یک میلیون مورد شوک به بیمارستانهای ایالات متحده مراجعه می کنند.نزدیک به 30 تا 40 درصد بیماران دچار شوک سپتیک و 60 تا 90 درصد مبتلایان به شوک کاردیو ژنیک حداکثر طی مدت یک ماه از بین خواهند رفت.
پاتو فیزیولوژی
شوک یعنی نارسایی گردش خون که موجب بر هم خوردن تعادل بین عرضه و تقاضای اکسیژن در بافت ها میشود.شوک به چهار گروه اصلی تقسیم می شود.1ـ شوک هایپوولمیک 2ـ شوک کاردیو ژنیک 3ـ شوک توزیعی (مانند نوروژنیک, آنافبلا کتیک و سپتیک ) 4ـ شوک انسدادی (انسداد در مسیر گردش خون خارج از قلب )
برخی تعاریف کاربردی در شوک
فشار متوسط شریانی MAP : یعنی برون ده قلب ضرب در مقاومت عروقی سیستمیک ، این مقدار از رابطه زیر محاسبه می شود .
فشار نبض PP = اختلاف بین فشار سیستولی و فشار دیاستولی
اشباع اکسژن خون شریانی : عبارت است از درصد پر شدن سایت های اتصال اکسیژن توسط این گاز در ملکول های هموگلوبین
محتوای اکسیژن شریانی : عبارت است از مجموع اکسیژن موجود در خون به صورت متصل به هموگلوبین و محلول در پلاسما . محتوای اکسیژن برای 100 میلی لیتر خون شریانی در حالت طبیعی 20 میلی لیتر است .
مصرف بافتی اکسیژن : عبارت است از مقدار اکسیژن مصرفی بافت ها در دقیقه که ماحصل اختلاف اکسیژن تحویلی به بافت ها توسط خون شریانی و اکسیژن خون وریدی است . این میزان در حالت 250 میلی لیتر در دقیقه است .
اکسیژن تحویلی به بافت ها : عبارت است از مقدار اکسیژن تحویلی به بافت ها در واحد زمان که در حالت طبیعی با فرضبرون ده قلبی 50 لیتر در دقیقه و محتوای اکسیژن خون شریانی 20 میلی لیتر در هر 100 میلی لیتر ، حدود یک لیتر در هر دقیقه می باشد .
درصد استخراج اکسیژن سیستمیک : مقدار اکسیژنی که در بافت ها از خون شریانی برداشت می شود این مقدار در حالت طبیعی 25 درصد است .
اشباع اکسیژن خون مخلوط وریدی : عبارت است از اشباع سایت های اکسیژن در ملکول هموگلوبین موجود در خون وریدی بازگشتی به قلب راست که در حالت طبیعی حدود 65 تا 75 درصد است .
به محض کاهش اکسیژن تحویلی به بافت ها با واسطه سیستم اتونوم ، اولین باسخ جبرانی افزایش برون ده قلب خواهد بود . پس از آن اکسیژن استخراج شده OER از خون افزایش خواهد یافت و در صورت ادامه هایپوپرفیوژن ، متابولیسم بی هوازی در سلول ها فعال شده اسیدوز لاکتیک بروز می کند .