تهاجم به بافت و تمایل به بافت : بیشتر ویروس های پاتوژن از طریق رشد در پوست یا مخاط ناحیه ورود ، بیماری ایجاد میکنند ، ولی بعضی از پاتوژن ها از محل ورود به بافت عمیقی تر میروند . ویروس ها میتوانند از طریق اعصاب (ویروس هاری) یا پلاسما (پیکورنا ویروس) یا در داخل سلول های خونی مهاجر (ویروس پولیومیلیت ویروس اپشتین بار وبسیاری دیگر) انتشار یابند . ژنهای اختصاصی ویروس ها چگونگی و محل انتشار ویروس ها را معین میکنند .باکتریها ممکن است از طریق جذب داخلی سلولی توسط سلول های اپی تلیال و یا گذشتن از اتصالات سلول های اپی تلیال و یا نفوذ از طریق سطوح برهنه اپی تلیالی به لایه های عمیقی تر بافت مخاطی حمله ور شوند. برای سوش های ویرولان شیگلا و اشرشیا کولی مهاجم ، پروتئین های غشاء خارجی برای تهاجم به سلولهای اپی تلیال و تکثیر باکتریها بسیار مهم است . گونه های نیسریا و هموفیلوس پیش از پخش به دا
زنده ماندن میکروب ها در داخل فاگوسیت ها: بسیاری از پاتوژن های میکروبی مهم از استراتژی ها متنوعی استفاده میکنند تاپس از بلع، درون فاگوسیت ها (بخصوص ماکروفاژها )باقی بمانند . مهار جوش خوردن واکوئول فاگوسیت (فاگوزوم) که حاوی میکروب بلعیده شده است با گرانول های (لیزوزوم)به مایکو باکتریوم توبرکولوزیس ، سالمونلاتیفی و توکسوپلاسما گوندی اجازه میدهند که دورن ماکروفاژها زنده بمانمد. بعضی از ارگانیسم ها از قبیل لیشمانیا مونو سیتوژن به درون سیتوپلاسم فاگوسیت فرار میکنند تا رشد کرده و رفته رفته به سایر سلولها کشیده شوند .مقاومت در مقابل کشته شدن درون ماکروفاژها و رشد بعدی از نظر ایجاد عفونت بطور موفقیت آمیز توسط ویروس های تیپ هرپس ، ویروس سرخک ، پاکس ویروس ها، سالمونلا، یرسینیا، لژیونلا، مایکوباکتریوم ها، تریپانوزوم ها، نوکاردیاها، هیستو پلاسما وریکتزیاها و توکسو پلاسما ح
فاگو سیتوز و التهاب : فاگوسیتوز میکروب ها عمده ترین راه دفاعی ذاتی میزبان برای محدود کردن رشد و انتشار پاتوژن ها است .فاگوسیت ها همزمان با شروع التهاب بسرعت در محل عفونت ظاهر میشوند . بلع میکروب ها توسط فاگوسیت های ثابت بافتی و نیز فاگوسیت های مهاجر احتمالا علت محدود شدن قدرت بیماریزایی اکثر عوامل میکروبی است . خانواده ای از مولکول های مرتبط با یکدیگر به نام کالکتین ، کلاژن های دفاعی محلول یا مولکول های شناسایی الگو خوانده میشوند در خون (لکتین های اتصالی به مانوز ) در ریه (پروتئین های سطحی سور فاکتانت AوD و احتمالا در بافتهای دیگر بدن یافت میشوند وبه کربوهیدارتهای سطحی میکروبها متصل شده و پاکسازی آنها توسط فاگوسیت ها را تسهیل میکنند . به نظر میرسد که پاتوژن های باکتریایی عمدتا توسط نوتروفیل های چند هسته ای (PMNs بلع شوند، در حالی که ائوزینوفیل ها معمولا در نواحی آلوده به
رویا رویی با سلول های اپی تلیال : در طول دهه گذشته نشان داده شده است که بسیاری از پاتوژن های باکتریایی وارد سلول های اپی تلیال میشوند این باکتریها اغلب از ساختارهای اختصاصی سطحی که به گیرنده ها متصل میشوند استفاده کرده وارد سلول میشوند . بااین وجود برای اغلب این پاتوژن نا نقش دقیق و اهمیت این فرآیند در ایجاد عفونت و بیماری بخوبی مشخص نشده است ، ورود باکتری ها به سلول های اپی تلیالی میزبان روشی است برای انتشار عفونت به بافتهای مجاور یا عمقی و یا راهی است برای نجات از بلعیده شدن ویا کشته شدن توسط فاگوسیت های حرفه ای به عنوان مثال به نظر میرسد که ورود به سلول های اپی تلیال برای ایجاد دیسانتری توسط شیگلا امری ضروری باشد . تعجب آور است که ان دسته از سوش های بسیاری از باکتریها که ویرولانس کمتری دارند راحت تر از سوش های ویرولانت تر وارد سلول های اپی تلیال میشوند ، مثل پاتوژن ها
رشد میکروب ها پس از ورود میزبان : میکروب های پاتوژن پس از قرار گرفتن بر روی پوست یا مخاط باید قبل از ایجاد عفونت کامل و بیماری تکثیر شوند . ذرات ویروسب در داخل سلول ها اسیدهای نوکلئیک خود را آزاد میکنند و اسیدهای نوکلئیک ممکن است مستقیما به پروتئینهای ویروسی (ویروس های دارای رشته RNA مثبت) تبدیل شوند یا یک رشته منفی RNA به یک mRNA مکمل ( ویروس های داری رشته RNA منفی ) نسخه نویسی شود و یا یک رشته DNA (رترو ویروس ها) رونویسی شود ، برای ویروس های از یک نوع DNA ممکن است mRNA در داخل هسته و یا در سیتوپلاسم مستقیما از DNA ویروسی رونویسی شود . باکتریها باید برای رشد مواد غذایی خاصی را بدست آورند و یا آنها را از مواد پبش ساز در بدن میزبان سنتز کنند بسیاری از فرآینده های عفونی محدود به سطوح اپی تلیالی خاصی هستند مثلا آنفلوانزای نوع H به مخاط تنفسی ،گنوره به مخاط دستگاه ادراری تناسلی و شیگلوز به اپیت
مواد چسبنده قارچی:
بسیاری از مواد چسبندهٔ قارچی واسطه کلونیزه شدن آنها در سطوح اپی تلیال است بخصوص اتصال به ساختمانهایی از قبیل فیبرونکتین ، لامینین و کلاژن ،فرآورده ژن INTI کاندیدا آلبیکانس یعنی lntlp ،دارای شباهت هایی با اینتگرین های پستانداران است که به پروتئین های ماتریکس خارج سلولی متصل میشود.
ترانسفرماسیون ساکارو ماسیس سروزیه با این ژن باعث میشود که سلولهای قارچی به سلول های اپی تلیال انسان متصل شود .
مواوچسبنده مرتبط با توالی شبه آگلوتینین (ALS ) گلیکوپروتئینهای سطحی بزرگی هستند که چسبیدن گونه های بیماریزای کاندیدا به بافت های میزیان را میانجی گری میکنند.
این مواد چسبنده یک ساختمان حفاظت شدهٔ سه ناحیه ای دارند که شامل ناحیهٔ N ترمینال برای اتصال گیرنده های بافت میزبان ، یک قسمت اصلی مرکزی (موتیف) متشکل از تعدادی تکرار از توالی حفاظت شدهٔ 36 آمینواسید و ناحیهٔ C. تر
مواد چسبندهٔ باکتری ها: پپلی ها و تاژک ها ۱از مواد چسبندهٔ میکروبی هستند که بخوبی تحت مطالعه قرار گرفته اند (شکل ۱_۱۲۰) پیلی ها یا فیمبر یا بطور معمول توسط باکتری های گرم منفی و گرم مثبت برای چسبیدن به سلول ها و بافت های میزبان مورد استفاده قرار میگرند. مطالعات اخیر فاکتورهای مشابهی را که توسط ارگانیسم های گرم مثبت مانند استرپتوکوک گروه B تولید میشوند را شناسایی کرده است . در تصاویری که از میکروسکوپ های الکترونیکی به دست آمده است این برجستگی ها که شبیه مو هستند (چند صد عدد در هر سلول ) ممکن است به یک انتهای ارگانیسم محدود باشند (پیلی قطبی )و یا بطور مساوی در سطح توزیع شده باشند یک سلول منفرد ممکن است دارای پیلی ها از یک یا چند زیر مجموعه اصلی پروتئینی پیلین (pilin) وزن مولکولی ۱۷،۰۰۰ تا ۳۰،۰۰۰)تشکیل شده اند که پلیمریزه شده و یک پیلوس را تشکیل دهند بسیاری از سوش های اشرشیا کولی
چسبیدن میکروبها : اکثر میکروبها زمانی که به بدن میزبان راه یابند بابد به بافت ها یا عوامل بافتی چنگ اندازند ، تنها مورد استثنا ارگانیسم هایی هستند که مستقیما به جریان خون راه می یابند و در آنجا تکثیر میشوند . لیگاندها یا مواد چسبنده خاص گیرنده های میزبان ، زمینه تحقیقی مهمی در بررسی بیماریزایی میکروب ها به شمار میروند . مواد چسبنده شامل طیف گسترده ای از ساختارهای سطحی اند که نه تنها میکروب را به بافت متصل میکنند و در جای مناسب باعث ورود آن به سلول میشوند که برای فرآیند پاتوژنیک ضروری است (جدول ۱۲۰_۱) اکثر میکروب ها چندین نوع مواد چسبنده ایجاد میکنند که برای گیرنده های مختلف میزبان اختصاصی هستند . این مواد چسبنده اغلب متعدد بوده ، از نظر سرو لوژیک با یکدیگر متفاوت اند و همراه با سایر عوامل میکروبی یا هم جهت با آنها فعالیت نموده موجب پیشبرد اتصال به بافت های میزبان میشوند
مکانیسم های مولکولی بیماریزایی میکروبی: در طول چهار دهه گذشته مطالعات مولکولی بیماریزایی میکرو ارگانیسم ها منجر به یک انفجار اطلاعاتی در مورد مولکول های گوناگون میزبان و میکروب که فرآیند عفونت و بیماری را بوجود می آورند شده است . این فرآیندها را میتوان به چندین مرحله تقسیم کرد : برخورد با میکروب ورود آن به میزبان ، رشد میکروب پس از ورود ، اجتناب از دفاعی ذاتی میزبان تهاجم بافتی و ترو پیسم ، آسیب بافتی ، و انتقال به میزبان های جدید . ویرو لانس عبارتست از میزان ظرفیت یک ارگانیسم برای ایجاد بیماری و نتیجه عوامل بیمار یزایی است که توسط میکروبها اعمال میگردد.این عوامل موجب کلونیزاسیون (حضور ساده ارگانیسم هایی که بالقوه پاتوژن هستند درون یا روی بدن میزبان ) عفونت اتصال و رشد پاتوژن ها و اجتناب از دفاع میزبان )و بیماریها (اغلب ، ولی نه همیشه ، نتیجه فعالیت های توکسین های مترش
چشم اندازهای آینده : سادگی ساختار ژنتیکی بسیاری از عوامل عفونی باعث میشود که سریعا دستخوش تغییرات شوند و بطور انتخابی امتیازاتی در آنها بوجود آید که به نوبه خود سبب تغییرات مداوم در تظاهرات بالینی عفونت گردد . به علاوه تغییراتی که در محیط و در خود میزبان بوجود می آید میتواند جمعیت های جدید را نسبت به یک عفونت مشخص مستعد سازد اپیدمی گسترده ویروس نیل غربی از یک کانون منفرد در شهر نیوریک در سال ۱۹۹۹ تا مناطقی در تمام قارهٔ آمریکایی شمالی در تابستان سال ۲۰۰۲ زنگ خطر گسترده ای بود که ترس از طاعون جدید را در ذهن بشر نشان می داد . آزاد سازی عمدی اسپورهای کشندهٔ باسیل آنتراسیس از طریق بسته های پستی در U,S، بسیاری را از خواب خرگوشی در مورد سلاح های بیولوژیک بیدار کرد وحشت از ناشناخته ها به بهترین وجه در پاسخ یک جمعیت نسبت به ظهور یک اپیدمی نشان داده میشود. علی الخصوص وقتی امواج اپ
